ELM327 ile Profesyonel Arıza Tespit Cihazı Arasındaki Fark: Ucuz OBD2 Okuyucu Neyi Göremez?

ELM327 ile Profesyonel Arıza Tespit Cihazı Arasındaki Fark: Ucuz OBD2 Okuyucu Neyi Göremez?

Bu sayfada

• ELM327 nedir: adaptörün içindeki tercüman çip
• ELM327 v1.5 mi v2.1 mi: sürüm numarası neden yanıltır
• OBD2 Bluetooth arıza tespit cihazı neyi okur
• Ucuz OBD2 okuyucu neyi göremez
• Telefon ile araç arıza tespiti: işi uygulama yapar
• İyi ELM327 adaptör nasıl anlaşılır: beş komutluk test
• ELM327'den profesyonel tablete: dört basamak
• ELM327 kime yeter, kime yetmez
• Arıza tespit cihazı ne kadar: fiyatı belirleyen dört kalem
• Sık sorulan sorular

ELM327 nedir: adaptörün içindeki tercüman çip

ELM327, aracın teşhis soketinden gelen protokolleri bilgisayarın ve telefonun anladığı seri veriye çeviren, programlanmış bir mikrodenetleyicidir. Üreticisi Elm Electronics'in bilgi föyü onu Microchip'in PIC18F2480 işlemcisi üzerine kurulu, 28 bacaklı bir entegre olarak tanımlar. Dokuz OBD protokolünü kendiliğinden tanır: SAE J1850 PWM ve VPW, ISO 9141-2, ISO 14230-4 KWP'nin iki başlatma biçimi ve ISO 15765-4 CAN'ın 250 ile 500 kbit/s hızlarındaki dört çeşidi; kamyonların SAE J1939'unu da destekler. Komutları eski modemlerin AT komutlarına benzer: ATZ çipi sıfırlar, ATI sürümünü söyler, 010C motor devrini sorar.

Elinize aldığınız adaptör bu çipin çevresine bir gerilim regülatörü, CAN ve K hattı sürücüleri ve bir Bluetooth, Wi-Fi ya da USB köprüsü ekler. Ekranı, araç veritabanı, menüsü yoktur. Neyin görüneceğini telefondaki uygulama ve uygulamanın sorduğu soru belirler; "ELM327 şunu yapar mı" sorusunun dürüst cevabı bu yüzden çoğu zaman "uygulamaya bağlı, ama bir sınıra kadar" olur.

Satış ilanlarının yazmadığı bir ayrıntı: Elm Electronics kapanış kararını 2020'de duyurdu, Haziran 2022'de faaliyetini bitirdi ve sitesinde artık entegre devrelerini satmadığını yazıyor. Son resmî sürüm v2.3'tü. FORScan geliştiricileri daha 2015'te "ELM327 diye satılan cihazların yüzde 99'u sahte kopya" uyarısını yapıyordu; bugün yeni üretilen bir adaptörün orijinal ELM çipi taşıması için elde kalmış eski stok gerekir. Kopyanın kalitesi ise kutudaki sürüm numarasıyla anlatılmaya çalışılıyor ve asıl karışıklık orada başlıyor.

ELM327 v1.5 mi v2.1 mi: kutudaki sürüm numarası neden yanıltır

ELM327 v1.5 diye resmî bir sürüm hiç çıkmadı; Elm Electronics'in bilgi föyündeki sürüm tablosunda "v1.5'i hiç yapmadık" satırı durur. Resmî sıra v1.0'dan v1.4b'ye, oradan v2.0, v2.1, v2.2 ve v2.3'e gider. Gerçek v2.1 hız iyileştirmeleri ve "yanıt bekleniyor" (7F xx 78) mesajlarını işleme yeteneği getirdi, yani resmî çizelgede v2.1 gerçekten v1.4'ten yenidir. Sorun, kutunun üzerindeki v2.1'in bu çip olmaması.

Kopyaların hikâyesi v1.4 ile başlar: ELM bu sürümü kopya koruması kapalı sattı, yazılım çipten okunup aynı işlemciye yazıldı ve v1.4'ün hataları da kopyalara geçti. Bu kopyalar kendini ya güncel bir resmî sürüm ya da hiç çıkmamış "v1.5" diye tanıtır. Ardından daha ucuz bir kuşak geldi ve kendine "v2.1" dedi; FORScan geliştiricileri bu kartların orijinal komutların ve mantığın yarısını desteklemediğini, bilmedikleri komuta "?" döndüğünü yazıyor. Aynı kartların bir süre sonra etiketini "v1.5"e çevirdiğini de not etmişler.

Forumlarda dolaşan kural "PIC18F25K80 çipli v1.5 al" der. Kuralın arkasındaki gözlem şu: en ucuz "v2.1" kartlar çoğu zaman üzerinde marka yazmayan başka bir işlemciyle gelir, FORScan için satılan MS-CAN anahtarlı kartların ilanlarında ise genellikle PIC18F25K80 geçer. Eksik tarafı da var: orijinal ELM327 PIC18F2480 üzerindedir, yani PIC18F25K80 taşıyan kart tanım gereği kopyadır. Car Scanner uygulamasının geliştiricisi de çip tipinin kaliteyi belirlemediğini, iyi çalışan v2.1'ler ve kötü çalışan PIC'li kartlar olduğunu yazıyor; bakılacak yer etiket ya da çip değil, komutlara verilen cevap.

OBD2 Bluetooth arıza tespit cihazı neyi okur: SAE J1979'un on servisi

Genel OBD2, SAE J1979 standardının tanımladığı on servisle sınırlıdır ve bu servisler emisyonla ilgili sistemlerin verisini taşır. Standardın doğuş sebebi egzoz emisyonu olduğu için soru listesi de motor ve emisyon çevresinde kuruludur. Üreticiler bu servislerin hepsini desteklemek zorunda değildir; bir araçta 06 boş dönerken diğerinde dolu gelebilir.

Bu listenin atölyede en çok işe yarayan kısmı genelde atlanır. Kodu satıştan hemen önce silinmiş araçta hazırlık testleri "tamamlanmadı" görünür, servis 01'in PID 31'i "kodlar silindiğinden beri katedilen mesafe"yi birkaç kilometre gösterir ve servis 0A'daki kalıcı kod yerinde durur. Bunların hepsini en ucuz ELM327 de okur; ikinci el alırken bakılacak noktalar ekspertizde OBD kontrolü yazısında. Liste burada biter, listenin dışında kalan ise bir aracın ünitelerinin büyük çoğunluğudur.

Ucuz OBD2 okuyucu neyi göremez

Genel OBD2'nin dışında kalan her şey üreticinin kendi teşhis diliyle konuşulur ve ELM327 ile çalışan genel bir uygulama bu dili bilmez. Bu dil bugün çoğunlukla ISO 14229'un tanımladığı UDS'dir: veriyi kimlik numarasıyla okumak (0x22), yazmak (0x2E), güvenlik erişimi (0x27), girdi-çıktı kontrolü (0x2F) ve rutin başlatmak (0x31) ayrı servislerdir. Hangi kimliğin hangi değeri tuttuğu ise üreticiye özeldir; teşhis cihazı üreticisinin her marka için ayrı yazılım geliştirmesinin sebebi bu. Genel OBD2 sorusu emisyonla ilgili üniteler içindir ve ABS ya da airbag ünitesi o soruya cevap vermekle yükümlü değildir.

Tablonun en çok yanlış anlaşılan satırı aktif test. Standardın servis 08'inin adında "bileşeni çalıştırma" geçse de soğutma fanını döndürmek, bir enjektörü susturmak ya da EGR valfini yüzde elliye açtırmak üreticinin 0x2F ve 0x31 servisleriyle yapılır; ne işe yaradığı çift yönlü kontrol ve aktif test yazısında. Servis sıfırlama ve DPF rejenerasyonu da aynı yoldan, üreticinin rutin servisiyle yürür.

Güvenlik ağ geçidi alanı bir kat daha daraltır. 2018 sonrası Fiat ve Jeep, 2019 sonrası Renault ve Dacia, 2020 sonrası VW grubu araçlarda okuma serbesttir ama yazma üreticinin yetkisini ister; ELM327'nin yetki alacağı bir hesabı yoktur. Kilidin markalara göre nasıl işlediği SGW ve SFD kilidi yazısında. Kod okuyucu, teşhis cihazı ve servis cihazı sınıflarının genel çerçevesi ise araç arıza tespit cihazı nasıl çalışır yazısında; burada yalnız ELM327'nin durduğu çizgiye bakıyoruz.

Bir de donanım sınırı var. ELM327, soketin 6 ve 14 numaralı bacaklarındaki tek bir CAN hattıyla konuşur; CAN FD ve Ethernet (DoIP) desteği yoktur, J2534 pass-thru arayüzü de değildir. Ford'un orta hızlı MS-CAN hattı için FORScan'in listesi yalnız OBDLink EX, MX ve MX+, ELS27, J2534-2 arayüzleri ile içine anahtar eklenmiş değiştirilmiş ELM327'yi sayar. Bu sınırların bir kısmı uygulamayla aşılır, bir kısmı hiçbir uygulamayla aşılmaz.

Telefon ile araç arıza tespiti: işi adaptör değil uygulama yapar

Telefonla arıza tespitinde adaptör yalnız tercümandır; neyin sorulacağını ve cevabın nasıl yorumlanacağını uygulama bilir. Torque Pro ve Car Scanner gibi genel uygulamalar standart servisleri okur, grafik çizer, kayıt tutar. Car Scanner bunun üstüne bazı markalar için ek sayfalar sunar; sitesinde Hyundai ve Kia servis fonksiyonları ile VW grubu platformlarına ait kodlama sayfaları listeleniyor. Bunlar markaya ve modele göre değişen sınırlı eklerdir, tüm sistem teşhisi değildir.

İyi bir adaptörün asıl değeri markaya özel yazılımlarda ortaya çıkar. FORScan, Ford ve Mazda'da bütün modüllerden kod okur ve siler, modül verisini gösterir, test ve servis prosedürlerini çalıştırır; yapılandırma ve programlama yalnız Windows sürümünde ve Genişletilmiş Lisans ile açılır. Sitesindeki bugünkü not dikkat çekici: geliştirici artık hiçbir "ELM327"yi önermiyor, Windows için OBDLink EX, telefon için OBDLink MX+ gösteriyor. Lisans ve kurulum tarafı FORScan ile Ford ve Mazda teşhisi yazısında.

MultiECUScan Fiat, Alfa Romeo, Lancia, Chrysler, Dodge ve Jeep'te parametre okuma, aktüatör testi, servis sıfırlama ve PROXI hizalama yapar. Ücretsiz sürüm dört parametre ve 20 dakikalık oturumla sınırlıdır, sıfırlama ve programlama işlevleri kayıtlı sürümde açılır. Arayüz konusunda geliştirici net: standart ELM tipi arayüzleri PROXI hizalama, kumanda programlama ve IMA kodlama gibi özel işler için önermiyor, Bluetooth'ta bu işleri güvenle yapan tek arayüz olarak vLinker MS'i gösteriyor. Egea'da hangi özelliğin bu yolla açıldığı Egea gizli özellik açma yazısında.

Bağlantı tipi de kararın parçası. Android klasik Bluetooth adaptörle sorunsuz eşleşir; iPhone ve iPad klasik Bluetooth adaptörü hiç görmez, Bluetooth 4.0 (LE) ya da Wi-Fi adaptör ister, MFi sertifikalı OBDLink MX+ ve vLinker FS gibi birkaç model istisnadır. Bir üniteye yazılacaksa USB kablo tercih edilir; Bluetooth kullanılacaksa yazılımın önerdiği adaptör seçilir. Hangi yazılım olursa olsun ilk iş, elinizdeki adaptörün gerçekte ne olduğunu öğrenmektir.

İyi ELM327 adaptör nasıl anlaşılır: beş komutluk test

Bir ELM327 adaptörünün ne olduğunu etiket değil, komutlara verdiği cevap gösterir. ELM'in bilgi föyü, çipin anlamadığı komuta tek bir soru işaretiyle ("?") cevap verdiğini yazar ve test bu davranışa dayanır. Gereken tek şey bir seri terminal: telefonda Bluetooth terminal uygulaması, bilgisayarda seri port terminali.

1. ATZ ve ATI. Adaptör sokette, kontak açık. ATZ çipi sıfırlar, ATI sürüm satırını yazar: "ELM327 v1.5", "ELM327 v2.1" gibi. Bu satır yalnız bir iddiadır.
2. AT@1. ELM yazılımı cihaz tanımı olarak "OBDII to RS232 Interpreter" döndürür. Cevap "?" ise kartın yazılımı ELM'in yazılımı değildir; cevap doğru gelse de tek başına kanıt sayılmaz.
3. Sürüme ait komut. İddia edilen sürümde eklenmiş bir komut gönderin: v1.1'in AT PPS'i, v1.4b'nin AT CSM1'i, v2.1'in AT CTM1'i. "v2.1" diyen kart AT CTM1'e "?" diyorsa sürüm satırı doğru değildir.
4. Uzun cevap. Araçtan 0902 ile şasi numarasını isteyin. CAN'lı araçta bu cevap birden çok çerçeveye bölünerek gelir; 17 karakter eksiksiz okunuyorsa kart çok çerçeveli yanıtı birleştirebiliyor demektir.
5. Desteklenen veri. 0100 aracın desteklediği ilk 32 PID'i bildirir, 03 kayıtlı kodları okur. İki cevap da geliyorsa kart genel OBD2 işine yeter; marka yazılımının özel işleri için yazılımın kendi önerdiği arayüze bakın.

Testi geçen adaptör iyi bir başlangıç noktasıdır. Asıl soru, hangi işin bu basamakta kalıp hangisinin bir üste çıkacağıdır.

ELM327'den profesyonel tablete: dört basamakta hangi iş yapılır

Arıza tespit cihazları dört basamaklı bir merdiven gibi dizilir ve her basamak bir öncekine marka sayısından çok iş türü ekler. Aşağıdaki tablo her basamağın ne yaptığını ve nerede durduğunu ürün sayfalarındaki verilerle gösteriyor.

İki ayrıntı tabloda kaybolabilir. Birincisi, OBDeleven 3 ile bir ELM327 aynı boyda görünse de iki ayrı sınıftır: OBDeleven üreticilerden lisanslıdır ve lisanslı markalarda tüm sistem teşhisi ile kodlama yapar; planlar arasındaki fark OBDeleven paketleri yazısında. İkincisi, bilgisayarla çalışmayı seven için üçüncü basamağın Windows'lu bir yolu da var: muadil üretim Delphi DS150E çok markada tüm sistem taraması ve servis fonksiyonlarını 12 V ve 24 V araçlarda yapar, ama programlama yapmaz ve kapsamı yazılım sürümünde donar. Neyi yapıp neyi yapamadığı Delphi ve Autocom yazısında.

Basamak seçerken soru "hangi cihaz daha iyi" değil, "en çok yaptığım üç iş hangi basamakta başlıyor" olmalı. Aynı sınıftaki cihazların birbirine göre yeri 2026 arıza tespit cihazı karşılaştırması yazısında. İlk basamağın kime yettiği sorusunda ise dürüst cevap onu küçümsemiyor.

ELM327 kime yeter, kime yetmez

Motor arıza lambasının neden yandığını öğrenmek isteyen araç sahibi için düzgün bir ELM327 adaptör ve ücretsiz bir uygulama yeterlidir; daha pahalı bir cihaz bu kişiye yeni bir bilgi vermez. Kodu okur, P0 kodunun anlamını öğrenir, donmuş kareden arızanın hangi koşulda geldiğini görür. Servise "lamba yandı" yerine "P0171 var, uzun yakıt düzeltmesi artıda" diye gider; bu ustanın da işini kısaltır.

• Yeter: motor lambasının kodu, bekleyen kodlar, yakıt düzeltmesi ve soğutma suyu sıcaklığı takibi, ikinci el alırken kodun yeni silinip silinmediğine bakmak.
• Doğru yazılımla fazlasını yapar: Ford ve Mazda'da FORScan, Fiat grubunda MultiECUScan; bilgisayar kullanan, yedek almayı bilen meraklı için. Şartı, adaptörün yazılımın önerdiği listeden seçilmesi.
• Yetmez: ABS, airbag ya da EPB lambası, akü değişimi sonrası tanıtma, bakım sayacı, şanzıman şikâyeti, aktif test gerektiren her arıza.
• Hiç yetmez: müşteri aracına bakan servis. Gün içinde beş farklı markaya bağlanan ustanın her marka için başka yazılım, başka lisans ve başka adaptörle uğraşması, harcanan zaman olarak cihazın bedelini kısa sürede geçer.

Servis tarafında karar çoğu zaman tek bir soruya dönüşür: hangi basamak ne tutar?

Arıza tespit cihazı ne kadar: fiyatı belirleyen dört kalem

Arıza tespit cihazının fiyatını ekran boyu belirlemez; kaç markanın teşhis yazılımını taşıdığı, hangi işleri yaptığı, araç arayüzünün hangi protokolleri donanımda desteklediği ve güncellemenin kaç yıl ücretsiz geldiği belirler. ELM327'nin bu kadar ucuz olmasının sebebi de bu: içinde marka yazılımı, araç veritabanı ve güncelleme yükümlülüğü yoktur. TL rakamı burada vermiyoruz, çünkü kurla değişiyor; güncel fiyat her ürün sayfasında.

1. Yazılım ve lisans. Cihaz üreticisi her marka için ayrı teşhis yazılımı yazar ve maliyetin büyük kısmı buradadır. Lisanslı dongle'da bu bedel plan olarak gelir: OBDeleven 3 kutudan süresiz FREE planla çıkar, PRO ve ULTIMATE planlar 12 ay geçerlidir.
2. İş derinliği. Okuma, servis fonksiyonu, kodlama ve programlama ayrı katmanlardır ve her katman fiyatı bir basamak yukarı taşır. Autel MX900 ile DS900 aynı tableti taşır; aradaki fark yalnız kodlama katmanıdır.
3. Araç arayüzü. DoIP ve CAN FD yazılım güncellemesiyle eklenmez, araç arayüzünün donanımında olmalıdır. F ve G kasa BMW'ler ile 2018 sonrası Volvo teşhiste Ethernet kullanır; bu araçlara bakılacaksa ilk elenecek cihazlar DoIP taşımayanlardır.
4. Güncelleme. MX808S, MX900, Thinktool Lite 2, CRP 919X BT ve X431 Pro5 iki yıl ücretsiz güncellemeyle gelir; süre bitince cihaz çalışır ama yeni araç desteği almaz. Yenilemenin nasıl hesaplandığı arıza tespit cihazı güncelleme ücreti yazısında.

Bütçeyi doğru basamağa koymanın kestirme yolu, son üç ayda kaldırıcıya giren araçların listesine bakmaktır: hangi markalar, hangi model yılları, hangi işler. Bu liste çoğu zaman cihazı kendisi seçer.

Sık sorulan sorular

Motor ışığının ötesine geçmek istiyorsanız basamakların tamamı arıza tespit cihazları sayfasında; servise giriş için tüm sistem tarayan ve 30'dan fazla servis fonksiyonu taşıyan Autel MX808S iyi bir ilk basamaktır. Aracın markasını, model yılını ve yapmak istediğiniz işi iletişim formundan yazın; hangi basamağın yettiğini sipariş öncesi söyleyelim, cihazı aldığınızda kurulumu uzaktan bağlanarak birlikte yapalım.