P0380 Arıza Kodu: Kızdırma Bujisi/Isıtıcı Devresi A Arızası

P0380 ne demek?

SAE J2012 tanımı "Glow Plug/Heater Circuit 'A'"; eski listelerde "Malfunction" ekiyle geçer: kızdırma bujisi/ısıtıcı devresi A arızası. "A" harfinin hangi devre olduğu üreticinin şemasına bağlıdır; bazı motorlarda bütün bujileri besleyen ana devre, bazılarında bir buji grubudur. İkinci devre için P0382 kullanılır.

Beyin bu kodu nasıl tespit ediyor?

Kızdırma sistemi bir çıkış devresidir: beyin ya da kızdırma kontrol ünitesi bujilere enerji verir ve devrenin komuta doğru tepki verip vermediğini izler. Kaliforniya OBD II yönetmeliği bu izlemenin bujilerden geçen akım ve gerilim düşümü üzerinden yapılmasını ister. 2010 ve sonrası modellerde tek bir bujinin üreticinin sınırları dışına çıkması bile arıza sayılmalı; tasarım elverdiği ölçüde kod hangi bujinin bozuk olduğunu da göstermelidir.

Silindir numaralı P0671–P0678 kodları bu yüzden vardır; P0380 ise devrenin genelini anlatır. Lamba mantığı diğer emisyon kodlarıyla aynıdır: ilk tespitte bekleyen kod tutulur, bir sonraki sürüş döngüsünde arıza yeniden görülürse lamba yanar. Göstergedeki kızdırma (bekle) lambasının kendi devresi ayrıca izlenir ve onun arızası P0381 olarak yazılır.

P0380 hangi belirtileri verir?

• Soğukta uzun marş; dondurucu soğukta hiç çalışmama.
• Kızdırma lambasının hiç yanmaması ya da hemen sönmesi: ön ısıtma süresi yok.
• Çalıştıktan sonraki ilk dakikalarda tekleme, vuruntulu sert çalışma, beyaz ya da mavi duman.
• Sıcak motorda ve ılık havada belirti olmayabilir; kod tek işaret kalabilir.

P0380'e ne sebep olur?

• Kopmuş kızdırma bujisi — ölçmesi kolay ve ucuz olduğu için ilk sırada; bujilerin hepsinin birden bozulması ise olağan değildir.
• Kızdırma kontrol ünitesi ya da rölesi — bujiler sağlam ölçülüyorsa ikinci şüpheli; ayrı modüllü sistemlerde bilinen bir arıza noktasıdır.
• Buji bağlantı barası, soketler ve terminal somunları — gevşek ya da oksitli bir bağlantı bir bujiyi devreden çıkarır.
• Ünitenin ana beslemesi: sigorta, sigorta bağlantısı ve kalın besleme kablosu — bütün bujiler birden enerjisizse öne alınır.
• Ünite ile motor beyni arasındaki kontrol ya da haberleşme hattı — P0670 ya da P0683 eşlik ediyorsa.
• Yanlış tip buji — farklı yapıdaki buji kontrol ünitesinin beklediği akımı çekmez; QGS ve AQGS gibi tipler yalnız kendi kontrol sistemiyle çalışır.

P0380 teşhisi nasıl yapılır?

1. Kod listesini ve silindir bilgisini okuyun. P0671–P0678 gibi silindir kodları ya da üreticiye özgü buji kodları varsa bozuk buji doğrudan gösterilmiştir. Yalnız P0380 varsa devrenin geneli şüphelidir.
2. Kızdırmayı aktif testle çalıştırın. Cihazdan kızdırma komutu verip buji barasında gerilim olup olmadığını ölçün. Eski röleli sistemlerde akü gerilimi görülür; NGK, AQGS tipi bujilerin beyin tarafından darbe genişlik modülasyonuyla, marşta yaklaşık 6,5 V, son ısıtmada 5,0 V etkin gerilimle sürüldüğünü yazıyor. Bu iş için çıkışı sürebilen bir arıza tespit cihazı gerekir; Otofix D1 Lite gibi giriş sınıfı bir tablette bile çift yönlü aktif test bulunur, basit OBD okuyucularda bulunmaz (aktif test nedir).
3. Akımları karşılaştırın. Pens ampermetreyle her bujinin kablosundan geçen akımı ölçün. Sağlam bujiler birbirine yakın akım çeker, akım çekmeyen buji kopuktur; mutlak değer buji tipine göre değiştiği için karşılaştırma aynı motorun bujileri arasında yapılır.
4. Direnci ölçün. Buji bağlantısını ayırıp terminal ile gövde arasını ölçün. NGK'nın verdiği değerler: sağlam ısıtıcı sargıda direnç 5 Ω'un altında, seramik bujilerde genellikle 1 Ω'un altında, QGS tipinde oda sıcaklığında yaklaşık 0,1 Ω; açık devre okunursa sargı kopuktur. Bu kadar küçük değerleri ayırt eden bir ölçü aleti kullanın ve prob kablolarının kendi direncini sonuçtan düşün.
5. Seramik bujileri yerinde ölçün. NGK seramik bujilerin sökülmeden kontrol edilmesini öneriyor, çünkü söküm kırılgan seramik uca zarar verebilir. Bujiyi akü gerilimine bağlayıp kızarmasını beklemek de önerilmez; sargı, dışarıdan kızarmış görünmeden hasar görebilir.
6. Kontrol ünitesini ve beslemesini ölçün. Ünitenin sigortasını, kalın besleme kablosunu, şasesini ve beyinden gelen kontrol hattını kontrol edin. Bujiler sağlam, besleme yerinde ve kontrol sinyali geliyor ama çıkış yoksa arıza ünitededir.
7. Bozuk bujinin nedenini sorgulayın. Ucu şişmiş ya da erimiş buji aşırı gerilime, yani arızalı kontrol ünitesine ya da şarj sistemine işaret eder. Ucu aşırı ısınıp kırılmış buji ise püskürtme şekli, enjeksiyon zamanlaması ya da yanma odasına yağ gelmesi gibi motor tarafı bir soruna. Neden giderilmeden takılan yeni buji aynı akıbete uğrar.
8. Takarken yuvayı temizleyin, torku tutturun. Buji yuvasında kalan karbon yeni bujinin ayar sargısını aşırı soğutur, fazla akım çektirir ve erken arızaya yol açar; yuva uygun raybayla temizlenir. Sıkma tork anahtarıyla ve üreticinin değeriyle yapılır; NGK'nın tablosunda M8 dişli bujiler için 8–15 Nm, M10 için 15–20 Nm aralığı var.

Canlı veride neye bakılır?

Markaya ve motora göre notlar

VW ve Audi TDI: Ross-Tech kayıtlarına göre P0380'in VW metni "Kızdırma bujisi/ısıtıcı (Q6) devresi: arıza"dır; belirtiler ön ısıtma süresinin olmaması ve soğuk çalışma zorluğu, olası nedenler buji ve tesisattır. Bazı sistemlerde kızdırma rölesi (J52), bazılarında otomatik kızdırma süresi kontrol ünitesi (J179) bulunur; ünitenin bujileri izlediği sistemlerde P161A gibi üreticiye özgü kodlar açık devre olan silindiri bildirir. Ross-Tech, eski 1.9 TDI'larda kızdırma lambasının yanıp sönmesini fren pedalı izleme arızasının belirtisi olarak da listeliyor; yanıp sönen lamba her zaman buji arızası değildir.

Renault 1.5 dCi ve diğerleri: "p0380 renault 1.5 dci" araması Türkiye'de öne çıkıyor, ama bu motora özgü doğrulanmış bir servis bülteni bulamadık. Teşhis sırası aynıdır: bujilerin direnci, kontrol ünitesinin beslemesi ve şasesi, sonra ünitenin kendisi. Renault'da motor beyninin canlı verisi ve bileşen testleri üreticinin Clip yazılımıyla okunur; Renault Clip VCI bu yazılımla çalışır.

Buji tipleri: NGK'nın verilerine göre metal gövdeli standart bujiler 800 °C'ye 20–25 saniyede, kendinden ayarlı SRM tipi 900 °C'ye yaklaşık 4 saniyede, AQGS tipi 1.000 °C'ye 2 saniyede ulaşır. Seramik bujiler daha hızlı ısınır, daha yüksek sıcaklığa dayanır ve on dakikaya varan son ısıtmaya izin verir; buna karşılık seramik kırılgandır. Yanlış tip ya da yanlış gerilim sınıfında buji takmak bujiyi aşırı ısıtıp bozar ve kontrol sistemini zorlar.

DPF'li motorlar: NGK, bazı motorlarda bujilerin sıcak motorda da DPF rejenerasyonuna yardım etmek için aralıklı çalıştırıldığını yazıyor. Rejenerasyonu tamamlanmayan bir dizelde kızdırma devresini de kontrol listesine ekleyin; işlemin kendisi DPF zorlamalı rejenerasyon yazısında.

Onarım ve maliyet büyüklüğü

• Tek buji değişimi: buji sorunsuz çıkıyorsa küçük işçilik.
• Takım halinde buji değişimi: orta işçilik.
• Sıkışmış ya da kırılmış buji: büyük işçilik; kırık parçanın silindir kapağından özel aparatla çıkarılması gerekir.
• Kızdırma kontrol ünitesi ya da rölesi: küçük–orta işçilik.
• Bara, soket, sigorta ya da besleme kablosu: küçük işçilik.
• Aşırı gerilim bulgusunda şarj sistemi: bulguya göre değişir.

Değişimden sonra kodu silin ve motoru soğuk bekletip yeniden çalıştırarak ön ısıtmayı doğrulayın. Arıza hafızası temizlendiğinde hazırlık monitörleri baştan başlar; muayene öncesi araç birkaç gün kullanılmalıdır.

P0380 varken araç kullanılır mı?

P0380 sürüş güvenliğini doğrudan etkilemez; motor ısındıktan sonra araç normal gider. Asıl sorun soğuk sabahlardadır: uzun marşlar aküyü ve marş motorunu yorar, motor hiç çalışmayabilir. Çalıştıktan sonraki dakikalarda sert yanma ve duman olur. Kışa bu kodla girmeyin.

P0380 ile birlikte görülen kodlar

• P0115 — soğutma suyu sıcaklık devresi; kızdırma süresi bu bilgiyle hesaplanır, yanlış değer kızdırmayı hiç başlatmayabilir.
• P0087 — soğukta zor çalışmanın yakıt tarafı; marşta rail basıncı oluşmuyorsa sorun bujide değildir.
• P0670 — kızdırma kontrol ünitesinin kontrol devresi; beyin ile ünite arasındaki hat.
• P0671 — 1. silindir bujisi devresi; silindir kodları bozuk bujiyi doğrudan gösterir.
• P0683 — kontrol ünitesi ile beyin arasındaki haberleşme; ünite durumunu bildiremiyor.

P0380 hakkında sık sorulanlar