P0300 Arıza Kodu: Rastgele/Çoklu Silindir Ateşleme Hatası Tespit Edildi

P0300 ne demek, motor beyni teklemeyi nasıl sayar?

P0300'ün SAE J2012 tanımı "Random/Multiple Cylinder Misfire Detected", yani rastgele ya da çoklu silindir ateşleme hatası tespit edildi. Tekleme, silindirdeki karışımın yanmaması demektir; nedeni kıvılcım eksikliği, yanlış yakıt miktarı ya da zayıf kompresyon olabilir. Kodun son iki hanesi 00 olduğu için motor beyni size silindir numarası vermez.

Sayım krank sensörüyle yapılır. Motor beyni ardışık iki ateşleme arasında krank milinin hızındaki küçük değişimi izler; yanmayan silindirin iş zamanında krank bir an yavaşlar ve bu yavaşlama tekleme olarak yazılır. Bozuk yolun sarsıntısı da krank hızını oynattığı için birçok sistem o sırada sayımı durdurur.

Kaliforniya OBD II yönetmeliği (13 CCR 1968.2) iki eşik tanımlar. Birincisi 200 krank devrilik pencerede katalizörü hasar sıcaklığına taşıyacak tekleme oranı, ikincisi 1000 devirlik pencerede emisyonu sertifika sınırının 1,5 katına çıkaracak orandır. Avrupa'daki EOBD aynı kod yapısını kullanır, yüzdeleri üretici belirler; pratikte çoğu motor bir silindirde yaklaşık yüzde 2'yi aşmayan teklemeye kod yazmaz.

P0300 ile silindir kodları arasındaki ayrımı da aynı yönetmelik koyar. Teklemelerin yüzde 90'ından fazlası tek silindirdeyse üretici o silindirin kodunu yazabilir. İki ya da daha fazla silindirin her biri toplamın yüzde 10'undan fazlasını alıyorsa P0300 zorunludur; bu yüzden P0300'ün yanında bir silindir kodu da görebilirsiniz.

Katalizöre zarar verecek oran aşılınca bekleyen kod hemen yazılır ve tekleme sürdükçe lamba saniyede bir yanıp söner. Aynı durum sonraki sürüşte ya da benzer koşullarda (devir ±375 d/dk, yük ±%20, aynı ısınma durumu) yeniden görülürse kod kalıcı olur. Benzer koşulların yaşandığı ardışık üç sürüşte tekleme olmazsa lamba kendiliğinden söner.

İzleyici marştan sonraki ikinci krank devrinde devreye girer. Yakıt kesmede, vites değişiminde, çekiş kontrolü müdahalesinde ya da depo yüzde 15'in altındayken sayım durdurulabilir; düşük yakıtta görülen tekleme için ayrı kod vardır: P0313.

P0300'de araç nasıl davranır?

• Rölantide titreme; sarsıntı direksiyona ve koltuğa geçer.
• Yokuşta, sollamada ya da ani gaz verişte çekişte boşluk.
• Motor arıza lambası: sabitse emisyon eşiği, yanıp sönüyorsa katalizör hasar eşiği aşılıyor.
• Bazı araçlarda yanıp sönme yerine sabit lamba: motor beyni katalizörü korumak için yakıtı kesmiş olabilir.
• Artan yakıt tüketimi ve yanmamış yakıt kokusu; muayenede HC değeri yüksek çıkar.

P0300'e en çok hangi arızalar yol açar?

• Emmede hava kaçağı (manifold ya da gaz kelebeği contası, PCV hortumu, fren servosu hortumu): bütün silindirleri fakirleştirir, etkisi rölantide en büyüktür; ilk sırada.
• Kapanmayan ya da kurumlu EGR valfi: soğukken düzgün, ısınınca tekleyen motorda öne alın.
• Düşük yakıt basıncı (pompa, filtre, regülatör): hepsini birden etkiler; yükte artan tekleme bu yöndedir.
• LPG tarafı: soğuk kalan buharlaştırıcı, kirli gaz filtresi, ayarı kaçmış LPG beyni; kod yalnız gazdayken çıkıyorsa listenin başına taşıyın.
• Aşınmış bujiler ve yorgun bobinler: aynı yaşta oldukları için tekleme silindirler arasında dolaşabilir; tek parça arızası çoğunlukla silindir kodu yazdırdığı için ortada.
• Kirli enjektörler: birkaç silindirde birden debi düşer.
• Krank sensörü sinyali: kirli ya da hasarlı dişli çark, bozuk kablo; genellikle P0335 eşlik eder.
• Mekanik nedenler (zayıf supap yayları, diş atlamış triger): en pahalı ve en az olası grup.

P0300 hangi sırayla teşhis edilir?

1. Donmuş veriyi okuyun, sonra silin. Tekleme kodunun donmuş verisi önceki arızaların verisinin yerine geçer; devir, yük ve motor sıcaklığı orada yazar. Kod soğuk motorda ve rölantide oluştuysa servis bültenlerine (TSB) bakın; bazı motorlarda çare motor beyni yazılımının güncellenmesidir.
2. Eşlik eden kodları sıralayın. P0171 fakir karışımı, P0401 EGR akışını, P0335 krank sinyalini, P0351–P0354 bobin devresini, P0201–P0204 enjektör devresini gösterir. Teklemenin nedeni çoğu zaman bu ikinci kodda yazar.
3. Silindir başına sayaçlara bakın. Mode $06'daki ya da üretici canlı verisindeki tekleme sayacı normalde sıfıra yakındır; birkaç yüzü aşan sayı o silindiri işaret eder. Sayım iki eşli ya da iki komşu silindirde toplanıyorsa aşağıdaki silindir sayfalarına geçin. Basit bir ELM327 okuyucu bu sayaçları ve güç dengesi testini çoğu zaman vermez; farkı ELM327 karşılaştırmamızda anlattık.
4. Yakıt düzeltmesini okuyun. Rölantide uzun dönem düzeltme +%10 ve üzerindeyse karışım fakirdir. Devri 1500–2000 d/dk'da yarım dakika tutun: değer normale iniyorsa kaçak emmededir, inmiyorsa yakıt beslemesine bakın. Tekleyen silindirden geçen yanmamış hava oksijen sensörüne fakirlik gibi görünür; düzeltmeyi tek başına kanıt saymayın.
5. Kaçağı dumanla arayın. Motor kapalıyken emme manifolduna düşük basınçlı duman verin; dumanın çıktığı yer kaçaktır. Plastik manifoldlarda çatlak çoğunlukla vakum çıkışlarının dibindedir. Ancel S300 duman kaçak test cihazı bu işi propandan ve sabunlu sudan hızlı bitirir.
6. Güç dengesi testini yapın. Rölantide enjektörler sırayla kesilir ve devir düşüşü karşılaştırılır; düşüşü küçük kalan silindir zaten zayıftır. Bu test, canlı veriyi grafikle gösterip motor beynine komut gönderebilen bir profesyonel arıza tespit cihazı ister.
7. Yakıt basıncını ölçün. Rölantide normal olup tam gazda düşen basınç zayıf pompa ya da tıkalı filtre demektir. Basınç doğruysa enjektör basınç düşüş testiyle tıkalı enjektörü ayırın.
8. Bujileri ve bobinleri bu aşamada açın. Bütün bujiler aşınmışsa takım halinde değişir; ıslak çıkan buji o silindire kıvılcım gitmediğini gösterir. Zayıf bobini sökmeden bulmanın en hızlı yolu ikincil ateşleme dalgalarını osiloskopla karşılaştırmaktır; Autel MaxiSys MS919 kutusundan ikincil ateşleme probu çıkan cihazlardan biridir.
9. Mekaniği en sona bırakın. Bütün silindirlerde düşük kompresyon ama az kaçak, triger kayışının ya da zincirinin bir iki diş kaydığını düşündürür.

P0300'de canlı veride neye bakılır?

Bu değerler grafik çizebilen bir OBD2 arıza tespit cihazı ile okunur; motorunuzun servis verisi önce gelir.

P0300 LPG'li, dizel ve hibrit motorda ne anlatır?

LPG'li benzinli motor. Buji üreticisi NGK'ya göre gaz-hava karışımı daha zor tutuşur ve daha yüksek ateşleme voltajı ister. Benzinde sorunsuz motor gazda tekliyorsa önce ateşlemeye bakın: aralığı açılmış buji ve yorgun bobin benzinde idare eder, gazda yetmez. Eşli bobinli sistemde bujilerden biri ters kutupla ateşlenir; standart bujide bu, orta elektrodu aşındırıp aralığı açar, iki elektrodu da değerli metal (platin, iridyum) olan bujiler ise buna dayanıklıdır.

Gaz tarafında buharlaştırıcı ısısını motor soğutma suyundan alır; su eksikse ya da termostat açık kalıyorsa gaz yeterince buharlaşmaz. LPG enjektörleri her silindire bir memeyle gaz verir. Tek memenin tıkanması silindir kodu yazdırır, buharlaştırıcı ya da filtre sorunu hepsini etkileyip P0300'e yol açar.

Dizel motor. Dizelde buji olmadığı için kodun nedeni enjektör, kompresyon ya da yakıt beslemesidir. Kaliforniya yönetmeliği dizelde sürekli teklemenin en az rölantide izlenmesini ve kararın 1000 krank devrini aşmadan verilmesini ister. Elektronik dizel enjeksiyonda motor beyni silindirleri yakıt miktarıyla dengeler; enjektör değişiminden sonraki kodlama için: enjektör kodlama nasıl yapılır.

Hibrit motor. Toyota Corolla ve C-HR hibrit gibi araçlarda benzinli motor sürüşte defalarca durup kalkar; yönetmelik 2019 ve sonrası hibritlerde izlemenin her yakıt başlangıcından sonra yeniden başlamasını ister.

P0300 onarımı ne kadar iş çıkarır?

• Vakum ya da PCV hortumu, gaz kelebeği contası: işçilik küçük.
• Emme manifoldu contası ya da çatlak plastik manifold: işçilik orta.
• EGR valfinin temizliği ya da değişimi: işçilik küçük-orta.
• Yakıt pompası ya da filtresi: işçilik orta.
• Buji takımı ve bobinler: işçilik küçük.
• LPG buharlaştırıcı bakımı, gaz filtresi ya da LPG enjektörü: işçilik orta; ardından LPG ayarı kontrol edilir.
• Supap, supap yayı ya da triger işi: işçilik büyük.

Onarımdan sonra kodu silip sayaçlara bakın. Tekleme izleyicisi sürekli çalışır; onarım doğruysa sayaçlar ilk sürüşte sıfıra yakın kalır. Muayeneden önce katalizör ve oksijen sensörü monitörlerinin de "tamamlandı" göstermesini bekleyin.

P0300 ile araç kullanılır mı?

Lamba sabit ve titreme hafifse araç kısa mesafede, düşük devir ve düşük yükle kullanılabilir; uzun yol, dolu araçla yokuş ve sollama yapmayın. Lamba yanıp sönüyorsa tekleme katalizörü hasar sıcaklığına taşıyacak orandadır, güvenli bir yerde durun. Dört silindirli motorda tek silindirin kaybı gücün yaklaşık dörtte biridir.

P0300 ile birlikte hangi kodlar görülür?

• P0301: 1. silindir; eşli bobinli motorda 4. silindirle aynı bobini paylaşır.
• P0302: 2. silindir; 3 ile eşli ve komşu, bobin-conta ayrımı ister.
• P0303: 3. silindir; üç silindirli motorlarda son silindirdir.
• P0304: 4. silindir; P0301 ile birlikteyse 1-4 bobin kanalı ilk şüphelidir.
• P0171: fakir karışım; P0300 ile birlikteyse ilk aranan emme kaçağıdır.
• P0420: katalizör verimi düşük; uzun süre tekleyen motorun faturası olabilir.

P0300 hakkında sık sorulanlar