P0301 Arıza Kodu: Silindir 1 Ateşleme Hatası Tespit Edildi

P0301 ne demek, 1. silindir motorun neresinde?

P0301'in SAE J2012 tanımı "Cylinder 1 Misfire Detected", yani 1. silindirde ateşleme hatası tespit edildi. Motor beyni krank ve kam sinyalinden hangi silindirin iş zamanında olduğunu bilir; krank milindeki yavaşlama 1. silindirin iş zamanına denk geldiğinde sayaç bu silindire yazılır. Tekleme ağırlıkla bu silindirde toplanırsa silindir kodu, birkaç silindire dağılırsa P0300 kaydedilir. Eşikler, lambanın yanıp sönme kuralı ve ortak teşhis sırası P0300 sayfasında.

1. silindiri bulmak, kodu okumaktan daha çok hataya açıktır. Alman DIN 73021 normunda 1. silindir, gücün alındığı uca, yani volan ve debriyaj tarafına karşı uçtadır. Enine motorlu bir otomobilde bu uç genellikle triger kayışının ya da zincirinin bulunduğu taraftır. Peugeot, Citroën ve DS'yi kapsayan PSA grubunda ise numaralandırma tersine, volan tarafından başlar.

Eşli bobinli (wasted spark, DIS) dört silindirli motorda bir bobin iki bujiyi aynı anda ateşler: 1 ile 4, 2 ile 3. Ateşleme sırası 1-3-4-2 olduğundan 1 ve 4 üst ölü noktaya birlikte gelir; biri sıkıştırma zamanındayken öbürü egzoz zamanındadır ve oradaki kıvılcım boşa gider. Bu yüzden bobin paketinin 1-4 kanalı zayıfladığında 4. silindir de çoğu zaman teklemeye başlar. Her bujinin kendi bobini olan sistemde böyle bir eşleşme yoktur.

P0301'de hangi belirtiler görülür?

• Rölantide düzenli aralıklarla gelen tek vuruşluk sarsıntı; dört zamanlı motorda tekleyen silindir her iki krank turunda bir iş yapamaz.
• Soğuk çalıştırmada belirgin, ısındıkça azalan tekleme: buji ya da bobin yalıtımında nemle oluşan kaçak akıma işaret edebilir.
• Yük altında ve hızlanmada takılma; zayıf bobin, yüksek voltaj gerektiği anda pes eder.
• Motor arıza lambası sabit ya da yanıp sönen; 4. silindir de etkilenmeye başladıysa titreme belirgin artar.
• Bazı motorlarda belirti yalnız gazla (LPG) sürerken: gaz, benzine göre daha yüksek ateşleme voltajı ister.

P0301'in olası nedenleri nelerdir?

• Buji: aşınmış, kurumlanmış ya da yalıtkanı çatlak; en ucuz ve en sık parça olduğu için ilk sırada.
• Bobin ya da bobin soketi: her bujinin kendi bobini varsa tek bobin tek silindiri düşürür. Bobin devresi kodu (P0351–P0354 aralığı; harf-silindir eşleşmesi üreticiye göre) eşlik ediyorsa olasılık yükselir.
• Buji kuyusuna dolan yağ ya da su: kaçıran kapak contası bobin gövdesinin yalıtımını bozar, motor yıkaması sonrası nem kaçak akım yapar.
• Enjektör: tıkalı, sızdıran ya da elektriksel arızalı; enjektör devresi kodu varsa sorun elektrik tarafındadır.
• 1. silindir kanalına yakın emme kaçağı: manifold contasındaki noktasal kaçak bütün motoru değil bir ya da iki silindiri fakirleştirir.
• Kompresyon kaybı: yanık egzoz supabı ya da 1-2 arasındaki conta köprüsü; en pahalı ve en az olası neden olduğu için en sonda.

P0301 nasıl teşhis edilir, takas testi nasıl yapılır?

1. Kodları ve donmuş veriyi kaydedin. Listede P0201 ya da bir bobin devresi kodu varsa önce o devrenin elektrik testine geçin; parça değiştirmeden önce hangi tarafın arızalı olduğunu bu kod söyler.
2. 1. silindirin yerini servis verisinden doğrulayın. Motorun hangi ucunun 1 olduğunu işaretleyin. PSA motorunda sayım volan tarafından başlar; yanlış uçtaki bobine dokunmak bütün takas testini boşa çıkarır.
3. Sayaçları izleyin. Kodu sildikten sonra rölantide ve hafif yükte silindir başına tekleme sayaçlarına bakın. Yalnız 1. silindir sayıyorsa arıza bu silindire özgüdür; 4. silindir de sayıyorsa eşli bobin kanalını öne alın.
4. Bobin takası. 1. silindirin bobinini aynı tipteki bir başka bobinle, örneğin 2. silindirinkiyle değiştirin; kodu silip aynı koşullarda sürün. Kod P0302'ye geçtiyse bobin arızalıdır, P0301'de kaldıysa bobin temize çıkar. Eşli bobin paketinde tek kanal sökülemediği için bu test yapılamaz.
5. Buji takası, ayrı bir turda. Bujiyi bu kez 3. silindirle değiştirin ve kodun P0303'e taşınıp taşınmadığına bakın. Bobin ile bujiyi aynı anda yer değiştirirseniz kod taşındığında hangisinin suçlu olduğunu bilemezsiniz.
6. Enjektörü aktif testle sınayın. Rölantide 1. silindirin enjektörünü cihazdan kesin; devir hiç düşmüyorsa bu silindir zaten iş yapmıyordur. Kesme komutunu gönderebilen ve canlı veriyi grafik olarak gösteren bir arıza tespit cihazı gerekir; Launch CRP 919X BT motor güç dengesi izlemeyi bu iş için taşır. Komut gönderme mantığını çift yönlü kontrol yazısında anlattık.
7. Takas yapılamıyorsa osiloskop. İkincil ateşleme dalgalarını karşılaştırın; sıralı (parade) görüntüde 1. silindir ilk sırada, diğerleri ateşleme sırasıyla dizilir. Tepe voltajı diğerlerinden belirgin düşükse kısa devre ya da nem, belirgin yüksekse açılmış buji aralığı ya da kopuk hat aranır. Autel MaxiSys Ultra 4 kanallı osiloskop ve ikincil ateşleme probuyla bu ölçümü kendi üzerinde yapar.
8. Kod hâlâ 1. silindirdeyse kaçak testi. Kaçak testi genellikle 1. silindirden başlar: piston üst ölü noktada, iki supap kapalıyken silindire basınçlı hava verilir. Yüzde 20'ye kadar kaçak çoğu motorda kabul edilir, yüzde 30'u aşan kaçak iç onarım ister. Kompresyon ölçümünde silindirler arası fark yüzde 10'u geçmemelidir; mutlak değer motorun servis verisinde.

P0301'de canlı veride neye bakılır?

Hangi motorda 1. silindir nerede, bobin düzeni nasıl?

Numaralandırma. DIN 73021'i izleyen motorlarda 1. silindir volanın karşı ucundadır. Peugeot, Citroën ve DS motorlarında sayım volan tarafından başlar. Ortak geliştirilmiş ya da başka markaya verilmiş motorlarda hangi kuralın geçerli olduğunu motorun kendi servis verisinden doğrulayın.

Ford. Fiesta Mk6 ve makyajlı Focus II'deki 1.25, 1.4 ve 1.6 Duratec (Sigma ailesi) motorların ateşlemesi Ford'un teknik verisine göre eşli bobinlidir (wasted spark). Bu motorlarda P0301 ile P0304 birlikte geliyorsa ilk bakılacak parça bobin paketidir. Ti-VCT'li sonraki 1.6 motorlarda bobin düzenini aracın servis verisinden kontrol edin.

LPG'li araç. LPG enjeksiyon sistemlerinde her silindirin kendi gaz memesi vardır. P0301 yalnız gazdayken çıkıyorsa 1. silindirin LPG memesi ve hortumu, benzinde de çıkıyorsa ateşleme, benzin enjektörü ve mekanik taraf öne geçer.

P0301 onarımı hangi parçayı, ne kadar işçiliği gerektirir?

• Buji: işçilik küçük. Bobin arızalandıysa ve bujiler eskiyse onları da yenileyin; aşınmış buji yeni bobini de yorar.
• Tek bobin (bobin-buji üstü sistem): işçilik küçük.
• Eşli bobin paketi: paket bütün olarak değişir, işçilik küçük-orta.
• Bobin soketi ya da kablo onarımı: işçilik küçük-orta.
• Enjektör: işçilik orta; benzinli direkt enjeksiyonda motora göre büyüyebilir.
• Supap ya da silindir kapak contası: işçilik büyük.

Onarımdan sonra 1. silindirin sayacı ilk sürüşte sıfıra yakın kalmalıdır. Kod cihazla silinmediyse lamba, benzer koşullardaki ardışık üç temiz sürüşten sonra kendiliğinden söner. Uzun süre tekleyen araçta katalizör hazırlık monitörünün tamamlanmasını da bekleyin.

P0301 varken araba sürülür mü?

Dört silindirli motor tek silindir teklemesinde üç silindirle çalışır gibi davranır ve yük altında zorlanır. Lamba sabitken kısa mesafe, düşük devir ve boş araçla onarıma gidilebilir. Lamba yanıp sönmeye başladıysa tekleme katalizöre zarar verecek orana çıkmıştır; durun. Sollamaya ve otoyola bu kodla çıkmayın.

P0301'le birlikte hangi kodlara bakılır?

• P0300: tekleme silindirler arasında dolaşıyor; ortak teşhis sırası orada.
• P0304: 1 ile aynı bobini paylaşan eş silindir; ikisi birlikteyse bobin kanalı.
• P0302: komşu silindir; ikisinde birden kompresyon düşükse aradaki conta.
• P0171: genel fakir karışım; teklemeyi emme kaçağı tetikliyor olabilir.
• P0201: 1. silindir enjektör devresi; teklemenin nedeni elektrik tarafında.

P0301 hakkında sık sorulanlar