P0401 Arıza Kodu: Egzoz Gazı Devridaimi (EGR) Akışı Yetersiz Algılandı

P0401 ne demek, motor beyni az akışı nasıl anlıyor?

SAE J2012 tanımı "Exhaust Gas Recirculation Flow Insufficient Detected", yani egzoz gazı devridaimi (EGR) akışı yetersiz algılandı. EGR, egzozun bir bölümünü emme tarafına geri vererek yanma sıcaklığını ve azot oksit (NOx) oluşumunu düşürür. Beyin geri dönen gazı çoğu sistemde ölçmez, başka bir sensördeki izinden hesaplar.

Dizel motorlarda: Volkswagen'in TDI motorları için yayımladığı EOBD eğitim belgesi (SSP 315) yöntemi açık anlatır. Beyin devir, istenen hava kütlesi ve enjeksiyon miktarından bir hava kütlesi tolerans penceresi çıkarır. Ölçerin okuduğu gerçek değer bu pencerenin dışında belirli bir süre kalırsa EGR arızası kaydedilir; kısa süreli taşmalar kod yazdırmaz.

EGR açıldıkça silindire giren taze hava azalır; valf açılmıyorsa ölçer hesaplanan değerin üstünü okur. Konum sensörlü elektrikli valflerde beyin buna ek olarak istenen ve gerçek valf konumunu karşılaştırır; pnömatik valfte bu geri bildirim olmadığı için tespit hava kütlesine kalır ve VW'ye göre tepki süresi uzar.

Benzinli motorlarda yöntem üreticiye göre değişir. Bir kısmı, özellikle GM motorları, yavaşlama sırasında EGR'yi açar ve emme manifoldu mutlak basıncının (MAP) yükselmesini bekler; basınç artmıyorsa gaz geçmiyor demektir. Hella, bazı valflerin gövdesindeki sıcaklık sensörünün de öz teşhis için kullanıldığını belirtir.

Kaliforniya OBD-II yönetmeliği (CARB 13 CCR 1968.2) EGR'nin hem düşük hem yüksek akışa karşı izlenmesini, dizelde ayrıca yavaş tepkinin ve soğutucu veriminin izlenmesini ister. Arıza ilk görüldüğünde bekleyen (pending) kod yazılır; izlemenin çalıştığı bir sonraki sürüş döngüsünde tekrar görülürse lamba yanar. İzleme yalnız EGR'nin devrede olduğu bölgede yapılır: Pierburg'a göre bu bölge dizelde yaklaşık 3000 devre ve orta yüke kadar, benzinlide rölantinin üstünden üst kısmi yüke kadardır.

P0401 hangi belirtileri verir?

• Motor arıza lambası. İlk sürüşte çoğu zaman yalnız bekleyen kod oluşur, lamba ikinci döngüde yanar.
• Belirti hafif kalabilir; kodu çoğu zaman lamba ya da bir tarama ortaya çıkarır.
• Benzinli motorda yük altında vuruntu (çınlama). EGR yanmayı soğutarak vuruntu eğilimini bastırır; akış düşünce bu etki kaybolur.
• Benzinli motorda kısmi yükte tüketim artışı. Hella'ya göre EGR benzinlide kısmi yükte tüketimi düşürür.
• Bazı motorlarda güç sınırlama modu. Pierburg, valfin açılmadığı akış arızalarında motorun acil durum moduna geçebildiğini yazar.

P0401'e en çok ne yol açar?

• Valf ağzında ve EGR kanalında kurum: ilk sırada, çünkü Hella EGR valfini sistemin en büyük arıza kaynağı sayar; yağ buharı ve is, valf kesitini kapanana kadar daraltır.
• Emme tarafına gelen fazla yağ: kurumun asıl kaynağı olduğu için ikinci sırada; Pierburg karter havalandırmasını, tıkalı turbo yağ dönüşünü, aşınmış supap keçelerini ve fazla yağ seviyesini sayar.
• Vakum kaybı (pnömatik valf): ucuz kontrol edildiği için üst sırada; çatlak hortum, zayıf vakum pompası ya da arızalı basınç dönüştürücü valfi açtırmaz.
• Kirli ya da arızalı hava kütle ölçer: dizelde tespit bu sensöre dayandığı için; VW belgesi, kirlenmiş ölçerin makul görünen ama gerçeği yansıtmayan değer verebildiğini yazar.
• EGR soğutucusu ya da EGR filtresinin tıkanması: sökmeden görülmediği için geç bulunur.
• Dizelde emme klapesinin çalışmaması: Pierburg'a göre bu klape yüksek EGR oranı için gereken basınç farkını oluşturur; klape görevini yapmazsa valf açık olsa da gaz beklenenden az geçer.
• Yeni takılmış ama öğretilmemiş elektrikli valf: listenin sonunda, çünkü yalnız parça değişiminden sonra görülür.

P0401 teşhisi hangi sırayla yapılır?

1. Kodu ve donmuş kareyi kaydedin. Devir, yük ve su sıcaklığı EGR'nin hangi bölgede izlendiğini gösterir. Yanında hava kütle ölçer, emme klapesi ya da DPF kodu varsa önce onları çözün; EGR tespiti bu parçaların verisine dayanır.
2. Gözle kontrol edin. Vakum hortumlarının kırıksız ve sızdırmaz olduğuna, soketlerin oturduğuna bakın. Hella da ölçümden önce bunu ister; tezgâhta en çok atlanan adım budur.
3. Canlı veriyi grafikte izleyin. Hafif yükte istenen ve gerçek EGR konumunu, istenen ve ölçülen hava kütlesini aynı ekranda görün. Bu karşılaştırma, canlı veriyi grafiğe döken bir arıza tespit cihazı ister. Basit OBD2 okuyucu en fazla genel PID'lerdeki istenen EGR yüzdesini ve EGR hatasını gösterir, istenen hava kütlesine ulaşamaz.
4. Aktif testle valfi sürün. Rölantide valfi cihazdan belirli bir açıklığa açtırın: dizelde ölçülen hava kütlesi düşmeli, benzinlide rölanti bozulmalı. Konum komutu izliyor ama hava kütlesi kıpırdamıyorsa tıkanıklık valfin arkasında, kanalda ya da soğutucudadır; testin mantığını çift yönlü kontrol yazımızda anlattık.
5. Pnömatik valfi el vakum pompasıyla deneyin. Hella'nın değerleri: motor kapalıyken benzinlide yaklaşık 300 mbar, dizelde yaklaşık 500 mbar vakum 5 dakika düşmemeli ve valf mili serbestçe hareket etmeli. Aynı firma, benzinlide çalışan motorda 300 mbar ile açılan valfin rölantiyi bozmasını ya da motoru durdurmasını sağlam valf işareti sayar.
6. Hava kütle ölçeri ayrıca doğrulayın. Sabit devirde ölçülen değeri üreticinin değeriyle karşılaştırın; EGR kapalıyken de sapma sürüyorsa ölçerden şüphelenin. Ölçeri değiştirmeden önce emme hattında kaçak olmadığından emin olun.
7. Valfi sökün ve kanala bakın. Hella, elektrikli valfte aktif test sorunsuzken bile valf ağzının daralmış olabileceğini yazar. Valf ağzını, manifold girişini ve soğutucu çıkışını kontrol edin; yağlı kurum varsa yağın kaynağını bulmadan iş bitmez.
8. Onarımdan sonra öğretme yapın. Elektrikli valf değiştiyse ya da söküldüyse EGR adaptasyonunu (temel ayar) çalıştırın; bu adım menüsünde EGR öğrenme işlevi olan bir profesyonel arıza tespit cihazı ister.

P0401'de canlı veride neye bakılır?

Markaya ve motora göre P0401 notları

VW grubu 2.0 TDI 103 kW (BKD, pompa enjektörlü): VW'nin SSP 316 belgesine göre bu motorda EGR valfi vakumla açılır, vakumu solenoid blokundaki N18 valfi ayarlar. EGR soğutucusu soğutma suyu 50 °C'yi geçene kadar baypas edilir, sonra N345 değiştirme valfi gazı soğutucuya yönlendirir. Bu motorda P0401'de ilk bakılacak yer vakum hattı, N18 ve valfin mekanik hareketidir.

VW 2.0 TDI common rail (Kuzey Amerika, CBEA ve CJAA): Ross-Tech'in aktardığı servis bültenine (TSB 01 14 11) göre bu motorlarda EGR filtresi, yüksek is yüküyle yapılan rejenerasyondan sonra tıkanıp P0401 yazdırabiliyor; yanında P2463 de görülebiliyor. Türkiye'deki motorda bu filtre var mı, motor koduyla parça kataloğundan bakın.

VW, Seat, Škoda ve Audi elektrikli valfleri: Pierburg, yeni elektrikli valf takıldıktan sonra P0400, P0401, P0402 ve P0404 görülebildiğini, bunun çoğu zaman valf arızası değil eksik temel ayar olduğunu yazar.

Fiat ve GM (Opel) dizelleri: Pierburg, bu üreticilerin bazı motorlarında EGR valfi, soğutucu ve baypas klapesinin tek modül olduğunu gösterir. Valf ayrı satılmıyorsa iş büyür; parça numarasını önceden doğrulayın.

P0401 onarımı ne gerektirir, iş ne kadar büyük?

• Vakum hortumu ya da solenoid değişimi: küçük işçilik, ucuz parça.
• Kanal ve manifold temizliği: orta işçilik; valfin yerine göre emme manifoldu sökülür. Pierburg arızalı valfin temizlikle düzelmeyeceğini, sağlam valfin de temizlikte zarar görebileceğini söyler; mili sıkışan valf değişir.
• EGR valfi değişimi: orta işçilik; ardından adaptasyon.
• EGR soğutucusu ya da modülü: büyük işçilik. Pierburg, yeni soğutucudan önce soğutma devresinin ve su pompasının kontrolünü, montajdan sonra devrenin havasının alınmasını ister.
• Yağ kaynağının onarımı: karter havalandırması, turbo yağ dönüşü ya da supap keçeleri çözülmezse temizlenen kanal tekrar dolar.

Silme komutu kodları ve lambayı temizler, hazırlık monitörlerini de sıfırlar; EGR monitörü uygun sürüş koşulları oluşunca yeniden tamamlanır. Dizelde DPF rejenerasyonuna geçmeden önce EGR kodunun çözülmesi gerektiğini DPF zorlamalı rejenerasyon yazımızda anlattık. Aracı ve kodu yazın, EGR öğrenme işlevini hangi cihazın yaptığını sipariş öncesi söyleyelim.

P0401 varken araç kullanılır mı?

Lamba sabit yanıyor, motor düzgün çekiyor ve soğutma suyu eksilmiyorsa araç kısa süre kullanılabilir; ama kod emisyon arızasıdır ve kendiliğinden düzelmez. Lamba yanıp sönüyorsa CARB kuralında bu, katalizöre zarar verebilecek tekleme demektir; yükü azaltın ve aracı durdurun. Benzinlide yükte vuruntu duyuyorsanız ağır yük ve yokuştan kaçının.

Genleşme kabında sebepsiz azalma varsa dikkat edin. Pierburg, içeriden sızdıran EGR soğutucusunun motor dururken soğutma sıvısını silindire taşıyabildiğini, ilk çalıştırmada su çekiçlemesinin pistonu ve biyeli kırabileceğini yazar; motoru çalıştırmadan soğutucuyu kontrol ettirin.

P0401 ile birlikte görülen kodlar

• P0402: aynı valfin ters yönlü arızası; ara konumda sıkışan valf ikisini de yazdırabilir.
• P0404: valf istenen konuma ulaşamıyor; P0401'den önce bu taraf elenmeli.
• P0101: hava kütle ölçerin aralık/performans hatası; dizelde EGR tespitinin dayandığı veri bozuk demektir.
• P0638: dizelde emme klapesi istenen konuma gitmiyor; EGR için gereken basınç farkı oluşmayabilir.
• P2463: DPF'de aşırı is; VW'nin EGR filtresi bülteninde P0401 ile birlikte geçiyor.

P0401 hakkında sık sorulanlar