P20EE Arıza Kodu: SCR NOx Katalizörü Verimi Eşik Değerin Altında (Sıra 1)

P20EE ne demek?

SAE tanımı "SCR NOx Catalyst Efficiency Below Threshold (Bank 1)": seçici katalitik indirgeme (SCR) NOx katalizörünün verimi eşik değerin altında, Sıra 1. Kod yalnız SCR sistemli dizellerde görülür. SCR katalizörünün önüne püskürtülen AdBlue, katalizörde azot oksitleri azot ve su buharına çevirir.

Beyin dönüşümü iki NOx sensörüyle ölçer. Biri SCR katalizörünün önünde, biri arkasındadır; arkadaki sensörün görevi katalizörün etkisini izlemektir. Her sensör kendi küçük kontrol ünitesiyle birlikte gelir ve ölçtüğü değeri CAN hattından motor ya da SCR beynine gönderir. NOx değerleri dozlanacak AdBlue miktarının hesabına da girer.

OBD II kuralı burada ayrı izlemeler ister: katalizörün dönüşüm yeteneği, AdBlue'nun doğru miktarda verilmesi, deponun boşalması ve depodaki sıvının doğru sıvı olması. P20EE dönüşüm izlemesinin sonucudur; ama arkadaki NOx yüksekse beyin sebebin katalizör mü, eksik dozlama mı, yoksa sulandırılmış AdBlue mu olduğunu her zaman ayırt edemez. Bu yüzden kod çoğu zaman dozlama sistemi kodlarıyla birlikte gelir.

Ölçümün anlamlı olması için SCR katalizörünün ısınmış ve yükün sabit olması gerekir. Hella'nın Mercedes örneğinde fonksiyon kontrolü, SCR sıcaklığı 180 °C'nin üstündeyken yaklaşık 100 km/sa sabit hızda en az 15 dakikalık sürüşle yapılıyor.

P20EE hangi belirtileri verir?

• Motor arıza lambası; çoğu araçta AdBlue ya da emisyon sistemi uyarısı.
• Göstergede "X km sonra motor çalıştırılamaz" türü geri sayım mesajı.
• Bazı araçlarda geri sayımın sonuna doğru hız sınırlaması; sayaç bitince motor yeniden çalışmaz.
• Sürüş hissinde çoğu zaman değişiklik yoktur.
• AdBlue tüketiminin normalden belirgin az ya da fazla olması.

P20EE'ye ne sebep olur?

• AdBlue kalitesi: sulandırılmış, yakıtla ya da kirle bulaşmış sıvı. Ucuz ve hızlı kontrol edildiği için ilk sıradadır; kirlenmiş sıvı pompayı tıkar ve bütün dozlama sisteminin değişmesine yol açabilir.
• Dozlama modülünde kristalleşme: motor kapatıldığında hattın boşaltma döngüsü tamamlanmazsa AdBlue pompada kristalleşir; pompa sıkışır, az ya da düzensiz püskürtme dönüşümü düşürür.
• Yaşlanmış ya da kirlenmiş NOx sensörü: besleme ve CAN iletişimi kusursuz görünürken ölçüm kayabilir. Kısa yol kullanımı ve yanlış dozlamadan kalan birikintiler sensör ömrünü kısaltır.
• Sensör önünde egzoz kaçağı: yetersiz sıkılmış sensör ya da çatlak flanş ölçüm koşullarını bozar.
• Motor tarafı: yağ tüketen motor egzozdaki sensörleri kirletir; EGR akışı azalırsa motordan çıkan NOx artar ve SCR'nin yükü büyür.
• SCR katalizörü: fazla dozlamadan kalan kristal katalizör yüzeyini kapatabilir. Katalizörün kendisi bu listenin sonundadır; diğerleri elenmeden değiştirilmez.

P20EE nasıl teşhis edilir?

1. Tüm kodları kaydedin. AdBlue pompası, ısıtıcı, seviye ya da kalite sensörü, dozlama modülü ve NOx sensörü kodları varsa önce onları çözün; P20EE çoğu zaman bunların sonucudur. Geri sayım başladıysa kalan kilometreyi not edin.
2. Depodan temiz bir kaba numune alın. AdBlue, ISO 22241'in tanımladığı yüzde 32,5 üre ve yüzde 67,5 saf sudan oluşur; konsantrasyonu ölçerek doğrulayın. Yakıt ya da kir bulaşmışsa sıvı kirlenmiştir.
3. SCR öncesi ve sonrası NOx değerlerini, SCR sıcaklığını ve AdBlue tüketimini birlikte kaydedin; bu iş, verileri eş zamanlı çizebilen bir OBD2 arıza tespit cihazı ister. Ucuz bir ELM327 adaptörüyle üreticiye özel dozlama testi ve AdBlue sıfırlaması yapılamaz.
4. Test sürüşünü SCR 180 °C'nin üstündeyken, sabit yükte yapın. Arka sensör her zaman öndekinden düşük göstermeli ve iki değer sürüşle birlikte değişmelidir. Dönüşüm oranını (1 − arka/ön) hesaplayın.
5. Sensörü ayırın: değer hiç gelmiyorsa ya da donuk duruyorsa soket, besleme ve CAN hattı ölçülür. Değer dalgalanıyor ama mantıksızsa sensör elemanı yaşlanmıştır.
6. Dozlamayı kontrol edin. Avrupa kuralına göre beyin son 2.400 km'lik ortalama AdBlue tüketimini ve istenen tüketimi teşhis soketinden okunur tutar; ikisi arasındaki büyük fark dozlama sorunudur. Üreticinin servis yazılımında dozlama miktarı testi varsa modül aktif testle çalıştırılıp toplanan sıvı üreticinin değeriyle karşılaştırılır.
7. Dozlama ucunu ve SCR girişini kristal açısından inceleyin; NOx sensörlerinin sıkma ve sızdırmazlığını kontrol edin.
8. Motor tarafını eleyin: yağ tüketimi, EGR akışı, soğutma suyu ve egzoz sıcaklık sensörlerinin makullüğü.
9. Onarımdan sonra değişen parçanın öğrenmesini yapın ve kodları silin. Avrupa kuralı, onarımdan sonra geri sayım sisteminin teşhis cihazıyla yeniden başlatılıp aracın onarımı doğrulamak için en fazla 50 km çalışmasına izin verir.

P20EE'de canlı veride neye bakılır?

P20EE'de marka örnekleri neyi gösteriyor?

Mercedes-Benz BlueTEC: Hella'nın 2014 model E350 BlueTEC örneğinde arka NOx sensörü arızası (P229F) göstergede "AdBlue, 800 km sonra çalıştırma yok" mesajıyla birlikte geldi. Değişen NOx sensörü bu araçta yalnız takılmakla bitmiyor; üreticinin sunucusu üzerinden SCN kodlaması gerekiyor.

BMW: Hella'nın 520d G31 örneğinde arıza yapan arka NOx sensörü canlı veride hiç değer göstermiyordu; yeni sensör takıldıktan sonra araca uyarlanması gerekiyordu.

Volkswagen grubu ve diğer Euro 6 dizeller: ölçüm mantığı aynıdır. Marka bazlı uyarı mesajları ve sıfırlama yolları için Skoda AdBlue arızaları yazısına bakabilirsiniz. Soğuk iklimde AdBlue −11 °C'de donar; Avrupa kuralı −15 °C'de çalıştırmadan sonra 20 dakika içinde sıvının çözülmesini şart koşar, bu yüzden kışın ısıtıcı kodları da P20EE'ye eşlik edebilir.

P20EE onarımı ne kadar büyük bir iş?

• Kirli ya da sulandırılmış AdBlue: depo boşaltılıp yıkanır ve doğru sıvıyla doldurulur; kirlilik pompaya ulaştıysa iş büyür.
• Kristalleşmiş dozlama ucu ya da hat: temizlik ya da değişim, küçük ile orta işçilik.
• NOx sensörü: parça pahalı, işçilik küçük; doğru konuma doğru parça numarası takılır, ardından öğrenme ya da kodlama yapılır.
• AdBlue pompası veya depo ünitesi: orta işçilik.
• SCR katalizörü: diğer her şey elendiyse; parça pahalı, işçilik orta ile büyük.

Onarımdan sonra NOx katalizörü hazırlık monitörünün tamamlanması ve geri sayımın kalktığının görülmesi gerekir. AdBlue ve NOx sensörü sıfırlamasını Autel MaxiCheck MX900 ve Thinktool Lite 2 servis menüsünde taşır; aracınızda hangisinin çalıştığını model ve kodla birlikte sorarsanız sipariş öncesi bildiririz.

P20EE ile araç kullanılır mı?

Sürüş hissi değişmez ve motor için ani bir tehlike yoktur.

Ancak Avrupa kuralına göre yanlış sıvı ya da dozlama hatası uyarıdan sonra 50 km içinde giderilmezse sürücüyü zorlama sistemi devreye girer. Üreticinin seçtiği yönteme göre bir geri sayım başlar ya da hız belirgin biçimde sınırlanır; hız sınırlamalı sistemde çalıştırma engellenmeden hemen önce hız en çok 50 km/sa olur. Sayaç bittiğinde motor yeniden çalışmaz. Aracı yolda bırakmamak için geri sayım görür görmez teşhise gidin.

P20EE ile birlikte görülen kodlar

• P0401: EGR akışı yetersiz; motordan çıkan NOx artar, SCR'nin yükü büyür.
• P2463: isle dolmuş partikül filtresi; katalitik kaplı filtre ve oksidasyon katalizörü SCR'nin ihtiyaç duyduğu NO2'yi de üretir.
• P0544: egzoz sıcaklık sensörü devresi; dozlama sıcaklığa göre yapılır.
• P0115: soğutma suyu sıcaklık sensörü; EGR ve emisyon hesabını dolaylı etkiler.

P20EE hakkında sık sorulanlar